جزئیات و ویژگی‌های معاملات پایانی در بورس تهران (TAL)   

مرحله‌ای جدید با عنوان «معاملات پایانی (TAL)» از روز؛ سه‌شنبه، 20 آبان 1404 با هدف افزایش نقدشوندگی بازار، بهبود کارایی ساختار معاملات و ایجاد فرصت برای سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز به چرخه معاملات روزانه بورس تهران افزوده خواهد شد.

سازوکاری که پیش از این در اغلب بورس‌های بزرگ جهان اجرا می‌ شده است و برای همه سرمایه‌گذاران این امکان را فراهم می کند تا بتوانند خرید و فروش سهام را با قیمت پایانی روز انجام دهند.

نوسانات قیمتی روزانه در بازار سرمایه ایران، می‌تواند در دامنه‌ای حدود مثبت و منفی سه درصد رخ دهد و این موضوع به معنای آن است که قیمت سهام در طول روز تا 6 درصد تغییر می‌کند.

براین اساس این نوسان برای گروهی از سرمایه‌گذاران حرفه‌ای فرصتی برای کسب سود روزانه محسوب می شود، اما در مقابل، بسیاری از نهادهای مالی از جمله سبدگردان‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، هلدینگ‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذاری تمایلی به پذیرش چنین ریسکی ندارند.

در واقع این دسته از بازیگران ترجیح می‌دهند تا معاملات خود را بر اساس قیمت نهایی و تثبیت‌شده روز انجام دهند تا در معرض نوسانات کوتاه‌مدت قرار نگیرند.

طبق دستورالعمل جدید بورس تهران، مرحله معاملات پایانی هر روز پس از پایان معاملات عادی و تعیین قیمت پایانی در ساعت 12:30 آغاز می‌شود و در نهایت بازار پس از یک وقفه فنی 15 دقیقه‌ای، از ساعت 12:45 تا 13، وارد مرحله TAL می‌شود، براین اساس در این بازه زمانی همه سفارش‌ها صرفا با قیمت پایانی همان روز وارد سامانه معاملات می‌شوند و در نهایت اجرای سفارش تنها در همین قیمت امکان‌پذیر خواهد بود.

در این میان اما نکته قابل‌توجه این است که معاملات صورت گرفته در مرحله TAL بر شاخص کل، شاخص هم‌وزن یا حجم مبنا تاثیری ندارد، زیرا قیمت پایانی پیش از آغاز این مرحله محاسبه می‌شود و می توان گفت این ویژگی، مرحله جدید را به بستری ایمن برای انجام معاملات بدون ریسک نوسان روزانه تبدیل کرده است.

باید بدانید که اجرای این مرحله در فاز نخست برای شرکت‌های تابلوی اصلی بازار اول آغاز خواهد شد و در مراحل بعدی به سایر تابلوها و بازارها گسترش پیدا می کند.

از سوی دیگر بورس تهران اختیار دارد در شرایط خاص، از جمله صف‌های سنگین خرید یا فروش یا وضعیت‌های خاص عملیاتی و نظارتی، از اجرای معاملات پایانی برای برخی نمادها جلوگیری کند.

طبق الگوی بورس‌های پیشرفته دنیا، بخشی قابل‌توجه از حجم و ارزش معاملات معمولا در مرحله پایانی انجام می‌شود. از این رو، براساس پیش‌بینی ها اجرای معاملات TAL در بورس تهران نیز به افزایش حجم و ارزش معاملات، رشد نقدشوندگی و ارتقای عمق بازار سرمایه منجر شود.

سرمایه‌گذاران حقیقی نیز می‌توانند از این امکان بهره‌ بگیرند و سفارش‌های خود را در مرحله پایانی به ثبت برسانند، در واقع، معاملات TAL نه‌تنها مرحله‌ای جدید به بازار سهام افزوده، بلکه هیچ‌یک از مراحل یا امکانات پیشین را تغییر نمی‌دهد؛ بنابراین فعالان بازار همچنان می‌توانند معاملات روزانه خود را طبق روال گذشته انجام دهند.